Website van Kees

De luchtmacht en 5 GGW waar ik 34 jaar gewerkt heb waarvan 18 jaar op 5 GGW in Stolzenau (Duitsland)

Op 16 april 1913 ondertekende H.M. Koningin Wilhelmina het Koninklijk Besluit nr 29, waarbij met ingang van 1 juli 1913 bij de Koninklijke Landmacht een Luchtvaartafdeling (LVA) werd opgericht, gevestigd te Soesterberg. Deze datum markeert dus het officiële begin van de Nederlandse militaire luchtvaart. Aanvankelijk was de LVA nog zeer bescheiden van omvang en bestond uit een commandant, kapitein H. Walaardt Sacré, en verder uit vier vliegers en een sergeant-majoor-administrateur. Men had de beschikking over één auto en één gehuurd vliegtuig, de Brik, een door de ontwerper Marinus van Meel verbeterde Farman-tweedekker. Dit toestel werd al snel aangekocht en werd daarmee het eerste Nederlandse militaire vliegtuig.

De Koninklijke Luchtmacht telt op moment 11.500 militairen en ruim 1.700 burgers.

Veel mensen denken bij de Koninklijke Luchtmacht alleen aan vliegtuigen, maar de Luchtmacht levert ook slagkracht met grondgebonden luchtverdedigingsraketten. Deze luchtverdedigingsraketten zijn ingedeeld bij de Groep Geleide Wapens op Luchtmachtbasis De Peel.

Uitzending naar Turkije

De Ministerraad heeft vrijdag (7 februari) besloten tot de uitzending van Patriot-eenheden van de Koninklijke Luchtmacht ter bescherming van Turkije. De drie Patriot vuureenheden worden gestationeerd op de vliegbasis Diyarbakir en de vliegbasis Batman in het zuidoosten van Turkije. Daar gaan de eenheden van de luchtmacht Turkije bescherming bieden tegen eventuele aanvallen van Irak. Het Nederlandse detachement bestaat uit ruim 370 militairen en wordt in principe voor een half jaar uitgezonden. Commandant van het 1 (NL) GGW detachement Turkije wordt de luitenant-kolonel Erik Abma.

Het Patriot-systeem is ontworpen voor de luchtverdediging vanaf grondniveau tot ongeveer twintig kilometer hoogte. De Patriot biedt niet alleen bescherming tegen aanvallende vliegtuigen, maar met name ook tegen ballistische raketten zoals de Scud. Het Patriot-systeem kenmerkt zich door een korte reactietijd, het vermogen om meer dan één doel tegelijk onschadelijk te maken en een goede afweer tegen elektronische storingen. De Patriots beschikken vanaf 2002 over nieuwe software en hardware. Het radarbereik en het waarnemend vermogen is door deze aanpassingen sterk toe genomen. Bovendien kunnen de launchers op grotere afstand van de radar worden geplaatst, waardoor het verdedigbare gebied aanzienlijk wordt vergroot.

De Patriot werd eerder ingezet tijdens de Golfoorlog in 1991 in Turkije en Israël. Ter bescherming van NAVO-bondgenoot Turkije stuurde Nederland in januari 1991 twee Patriot-eenheden aangevuld met enkele Stinger-teams naar de vliegbasis Diyarbakir in Zuidoost Turkije. De geleide wapens moesten bescherming bieden tegen de dreiging van Irakese vliegtuigen en Scud-raketten. Kort daarna vertrokken nog eens vier Hawk-eenheden naar Diyarbakir. Nederland stationeerde in februari 1991ook in Israël een Patriot-eenheid. De Nederlandse Patriots leverden op Mount Ethan (bij Jeruzalem) een bijdrage aan de defensie van Israël tegen Irakese Scuds. In maart 1991, na de bevrijding van Koeweit, konden de geleide-wapeneenheden weer uit Israël en Turkije worden teruggetrokken.

PATRIOT´s en Stingers

Sinds het einde van de Koude Oorlog is het gevaar voor een directe aanval uit het oosten verdwenen. De verander-de situatie heeft bij de NAVO geleid tot een nieuw verdedigingsconcept, waarbij meer wordt uitgegaan van crisisbeheersingstaken. Hieronder vallen zowel humanitaire acties, als vredesbewarende en vredesafdwingende operaties (peacekeeping en peace-enforcing), waar ook ter wereld. Voor deze crisisbeheersingstaken is het noodzakelijk dat men zo snel en flexibel mogelijk op elke crisis kan reageren. Dit geldt uiteraard ook voor de geleide wapensystemen PATRIOT en Stinger.

Foto: Hennie Keeris

Dat de geleide wapens een grote mate van flexibiliteit kennen, is wel gebleken tijdens de Golfoorlog. Binnen enkele dagen waren eenheden van de Groep Geleide Wapens ter plaatse om NAVO-partner Turkije te ondersteunen bij de luchtverdediging.

Het PATRIOT en Stinger verdedigingsconcept combineert de voordelen van beide wapensystemen, waardoor het geheel beter functioneert. Beide systemen hebben namelijk - wanneer ze alleen worden ingezet - ook een aantal beperkingen:

De PATRIOT-radar heeft een groot bereik maar kijkt in één bepaalde sector van 120 graden. De ronddraaiende TDAR Stingerradar daarentegen zoekt 360 graden rondom het luchtruim af, maar heeft een kortere radar- en wapenreikwijdte;
De PATRIOT kan negen doelen tegelijkertijd aanvallen en is in staat tactische ballistische raketten (lange afstandsraketten) te vernietigen. De Stinger kan alleen nabij vliegende doelen (short range) bestrijden.

De PATRIOT en Stinger is relatief simpel te vervoeren en is ter plekke vrijwel meteen operationeel inzetbaar. Een haven, een stad of verre vliegbasis is daardoor snel te verdedigen. De Groep Geleide Wapens heeft twee squadrons die binnen dat concept opereren: het 802 en 803 Squadron.

Na het uitfaseren van het HAWK wapensysteem in 2004 zijn de vier squadrons in april 2004 samengevoegd tot twee PATRIOT squadrons. Het HAWK-wapensysteem is verkocht aan Roemenië.

Oefenen noodzakelijk

Complexe luchtoperaties vereisen grondige voorbereiding en oefening. Door regelmatig te oefenen kan de Groep Geleide Wapens haar taken goed blijven uitvoeren. De Groep Geleide Wapens oefent veel en vaak op verschillende locaties in binnen- en buitenland.

De omvang en het karakter van de oefening is afhankelijk van het doel van de oefening en kan daardoor sterk verschillen. Zo zijn er kleinschalige oefeningen waarbij procedures en tactieken het belangrijkste oefenaspect zijn. Daarnaast zijn er grote nationale en internationale oefeningen waarin de samenwerking met andere bondgenoten (combined operations) of de samenwerking met andere krijgsmachtdelen (joint operations) centraal staan. Ook wordt er gebruik gemaakt van oefensimulatoren, waardoor de belasting voor het milieu (geluidshinder) tot een minimum wordt beperkt. Alle oefeningen worden geëvalueerd, waardoor er een zo groot mogelijk leereffect wordt bereikt. Het oefenprogramma van de verschillende onderdelen van de luchtmacht wordt jaarlijks vastgelegd in een oefenkalender.

Hieronder foto's van mijn afscheid van de Luchtmacht