.

Methoden van sterilisatie
De sterilisatie bij de vrouw wordt doorgaans uitgevoerd door het afsluiten van de eileiders, waardoor de zaadcellen niet meer in staat zijn de eicel te bereiken. Dank zij de ontwikkeling van de laparoscopie is sterilisatie een betrekkelijk eenvoudige ingreep geworden, die als regel in dagbehandeling wordt uitgevoerd. De ingreep kan plaatsvinden onder algehele of plaatselijke verdoving. Meestal zal gekozen worden voor algehele verdoving, aangezien het voor het uitvoeren van de ingreep noodzakelijk is koolzuurgas of lachgas in de buik te brengen, hetgeen een onaangenaam benauwd gevoel veroorzaakt door druk op het middenrif.


Laparoscopie
Met behulp van een laparoscoop kunnen de inwendige geslachtsorganen zichtbaar worden gemaakt en middels een speciaal daartoe ontworpen instrument kunnen de eileiders afgesloten worden. De meest gebruikte methode is die van het plaatsen van een clip of ring om het middelste gedeelte van de eileider. Ook is het mogelijk een gedeelte van de eileiders dicht te branden. In dit laatste geval kan de bloedtoevoer naar de eierstokken enigszins verminderd worden, waardoor soms de overgang iets eerder zal beginnen. (zie ook de patiëntenfolder van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie: "Sterilisatie van de vrouw per laparoscoop")


Tijdens keizersnede
Sterilisatie wordt soms ook in aansluiting aan een keizersnede uitgevoerd. Dit zal echter niet vaak worden gedaan, aangezien er nooit 100% zekerheid kan zijn over de gezondheidstoestand van de pasgeboren baby. Bovendien is een sterilisatie die tijdens de keizersnede wordt uitgevoerd minder betrouwbaar.


Via de vagina
Sterilisatie via de vagina wordt tegenwoordig nog slechts in uitzonderingsgevallen toegepast. Deze methode is gebleken minder betrouwbaar te zijn dan de hierboven beschreven methoden van sterilisatie via laparoscopie.
 

Ovabloc® methode
Een andere manier van sterilisatie is de Ovabloc© methode, waarbij gebruik gemaakt wordt van de hysteroscoop. Hierbij wordt een kijkbuis via de schede in de baarmoederholte gebracht en vervolgens wordt via de openingen van de eileiders een siliconen vloeistof in de eileiders gespoten, die “stolt”. Na drie maanden kan met een röntgenfoto worden vastgesteld of de eileiders inderdaad zijn afgesloten. De ingreep vindt poliklinisch plaats. Narcose is niet nodig. (zie ook de patiëntenfolder van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie: "Sterilisatie door middel van de Ovabloc methode")



Essure© methode

Bekijk de animatie

In de loop van 2003 is er een nieuwe methode van sterilisatie in Nederland geïntroduceerd: de Essure© methode. Er wordt net als bij de Ovabloc© methode gebruik gemaakt van de hysteroscoop. Hierbij wordt een kijkbuis via de schede in de baarmoederholte gebracht en vervolgens wordt via de openingen van de eileiders een soort veertje van nitinol (een legering van nikkel en titanium) in de eileiders geplaatst. In dit veertje bevinden zich miniscule polyester vezeltjes. Door de aanwezigheid van deze vezeltjes groeien de eileiders als het ware in ongeveer 3 maanden dicht, waarna deze zijn afgesloten. Na drie maanden vindt controle plaats om na te gaan of de eileiders inderdaad volledig zijn afgesloten. De ingreep vindt poliklinisch plaats. Narcose is niet nodig. Als de sterilisatie volgens deze methode is uitgevoerd is herstel van de vruchtbaarheid niet meer mogelijk. Voor een actuele lijst van behandelcentra click hier.



Sterilisatie ongedaan maken
Alhoewel sterilisatie in beginsel een definitieve beëindiging van de vruchtbaarheid betekent, kunnen er zich situaties voordoen, die herstel van de ingreep gewenst maken. Dit herstel bestaat uit het verwijderen van het afgesloten gedeelte van de eileiders, waarna de intacte gedeelten van de eileiders met behulp van microchirurgische technieken weer aan elkaar worden gehecht. Het succes van herstel hangt af van de gebruikte methode van sterilisatie. Na sterilisatie met clip of ring is de kans op een hernieuwde zwangerschap het hoogst. Omstreeks 80% van de vrouwen is na een hersteloperatie voor deze methoden van sterilisatie binnen een jaar weer zwanger. Na dichtbranden van de eileiders ligt dit percentage na een hersteloperatie lager en wel rond de 65%. De herstelkans na toepassing van de Ovabloc© methode ligt aanzienlijk lager. Exacte cijfers zijn niet bekend. Herstel na toepassing van de Essure© methode is niet mogelijk.

Na een hersteloperatie is de kans op het ontstaan van een buitenbaarmoederlijke zwangerschap verhoogd.

Zowel bij de vrouw als bij de man kan na sterilisatie spontaan herstel van de doorgankelijkheid van eileiders of zaadstreng optreden. De kans op het ontstaan van zwangerschap na een correct uitgevoerde sterilisatie bij de vrouw is ongeveer 1 %. Ontstaat er een zwangerschap na sterilisatie dan is de kans dat dit een buitenbaarmoederlijke zwangerschap is groot. Als een vrouw na een sterilisatie verschijnselen heeft van een beginnende zwangerschap, dan is vroegtijdig onderzoek gewenst om een buitenbaarmoederlijke zwangerschap bijtijds op te kunnen sporen. Spontaan herstel kan ook vele jaren na de sterilisatie nog voorkomen.